Balladyna zabija lub doprowadza do śmierci kilka osób, które stoją na drodze jej ambicji. Najważniejsze są Alina, Gralon, Grabiec, Pustelnik, Kirkor i Kostryn, ale osobno trzeba omówić także los jej matki, Wdowy. To rozróżnienie ma znaczenie, bo nie wszystkie ofiary giną bezpośrednio z ręki tytułowej bohaterki.
Krótka lista ofiar Balladyny i najważniejsze rozróżnienie
- Alina ginie jako pierwsza, zabita przez siostrę podczas zbierania malin.
- Gralon zostaje zabity przez Balladynę i Kostryna.
- Grabiec ginie z ręki Balladyny, która chce zdobyć koronę Popielów.
- Pustelnik zostaje zamordowany na rozkaz królowej.
- Kirkor ginie pośrednio przez działania Balladyny i jej wojska.
- Kostryn zostaje otruty przez Balladynę, gdy przestaje być jej potrzebny.
Najkrótsza odpowiedź na pytanie o ofiary Balladyny
Na pytanie, kogo zabiła Balladyna, najpełniej odpowiada lista sześciu postaci: Aliny, Gralona, Grabca, Pustelnika, Kirkora i Kostryna. Trzeba jednak dodać, że Balladyna nie zabija wszystkich własnoręcznie. Część osób ginie z jej rozkazu albo wskutek decyzji, które podejmuje, walcząc o władzę.
Bezpośrednio bohaterka zabija Alinę, Grabca, Gralona i Kostryna. Pustelnik ginie z rozkazu Balladyny, natomiast Kirkor zostaje pokonany w walce przez ludzi działających po stronie królowej. Wdowa, czyli matka sióstr, umiera z powodu cierpienia i upokorzenia, dlatego jej śmierć także obciąża sumienie córki, choć nie jest klasycznym zabójstwem.
Alina pada pierwszą ofiarą ambicji siostry
Pierwszą osobą zabitą przez Balladynę jest jej siostra Alina. Dziewczyny rywalizują o to, która zbierze więcej malin, ponieważ zwyciężczyni ma poślubić Kirkora. Alina okazuje się pracowita i uczciwa, a Balladyna, nieprzyzwyczajona do wysiłku i coraz bardziej zazdrosna, nie potrafi pogodzić się z porażką.
W lesie Balladyna chwyta za nóż i zadaje siostrze śmiertelny cios. Potem wraca do matki i kłamie, że Alina uciekła. To przełomowa scena dramatu. Od tej chwili bohaterka nie próbuje już zmienić swojego postępowania, lecz zaczyna ukrywać pierwszą zbrodnię za pomocą następnych.
Krwawe znamię na czole przypomina jej o winie, ale nie prowadzi do skruchy. W mojej ocenie właśnie to odróżnia Balladynę od bohaterki, która popełniła zbrodnię w chwili słabości. Ona szybko uznaje morderstwo za cenę awansu społecznego.
Gralon i Grabiec giną, bo wiedzą zbyt dużo albo mają coś cennego
Śmierć posłańca Gralona
Gralon, rycerz i posłaniec Kirkora, przywozi Balladynie dary od męża. Wie także o wydarzeniach związanych z Aliną i może połączyć królową z wcześniejszą zbrodnią. Kostryn wdaje się z nim w walkę, a Balladyna sięga po miecz i zabija rycerza od tyłu.
Ta scena jest ważna, ponieważ pokazuje, że bohaterka nie działa już pod wpływem nagłego gniewu. Zabójstwo Gralona ma przede wszystkim usunąć niewygodnego świadka. Balladyna i Kostryn stają się wspólnikami, a ich relacja opiera się bardziej na interesie i strachu niż na uczuciu.
Przeczytaj również: Bajki z dzieciństwa - Które warto odświeżyć?
Morderstwo Grabca
Grabiec zostaje zabity podczas snu. Balladyna dowiaduje się, że ma on koronę Popielów, która może pomóc jej zdobyć królewską władzę. Dla kobiety coraz bardziej pochłoniętej pragnieniem panowania człowiek przestaje być ważniejszy niż przedmiot, który posiada.
Po zabójstwie Balladyna zabiera koronę, a ciało Grabca zostaje ukryte. W tej scenie szczególnie wyraźnie widać, że jej zbrodnie stają się planowane i chłodne. Nie chodzi już o rywalizację z siostrą, lecz o przejęcie symbolu władzy.
Pustelnik i Kirkor giną przez walkę o tron
Pustelnik, dawny król Popiel III, zna prawdę o koronie i może ujawnić tajemnice Balladyny. Bohaterka zleca Kostrynowi jego zabicie, ponieważ obawia się, że starzec opowie innym o jej zbrodniach. Odpowiedzialność spada więc na nią, mimo że sama nie wykonuje wyroku.
Kirkor także nie ginie bezpośrednio z ręki żony. Balladyna przekupuje część jego żołnierzy i wraz z Kostrynem przygotowuje działania przeciwko mężowi. Kirkor przegrywa bitwę, a jego śmierć staje się skutkiem politycznej zdrady Balladyny.
To często pomijany szczegół. W szkolnej odpowiedzi można napisać, że Balladyna przyczyniła się do śmierci Kirkora, ale lepiej nie twierdzić, że osobiście go zamordowała. Precyzja pokazuje, że rozumiemy różnicę między zabójstwem bezpośrednim, rozkazem a odpowiedzialnością pośrednią.
Kostryn staje się ostatnią ludzką ofiarą królowej
Fon Kostryn pomaga Balladynie w kolejnych zbrodniach, prowadzi wojsko i wspiera ją w drodze do tronu. Z czasem staje się jednak zagrożeniem, bo zna jej sekrety i mógłby domagać się udziału we władzy. Balladyna nie zamierza dzielić się koroną ze wspólnikiem.
Po zwycięstwie otruwa Kostryna kawałkiem chleba. Następnie sama wydaje wyrok na nieznanego zabójcę, udając, że nie wie, kto odpowiada za jego śmierć. Ta scena ma gorzki, niemal groteskowy charakter, ponieważ królowa próbuje osądzić czyn, który popełniła z zimną kalkulacją.
Właśnie śmierć Kostryna najlepiej pokazuje mechanizm rządzący światem dramatu. Każdy wspólnik może stać się świadkiem, a każdy świadek może zostać kolejną ofiarą. Balladyna niszczy więc nie tylko przeciwników, lecz także ludzi, którzy wcześniej pomagali jej zdobyć władzę.
Co z matką Balladyny i końcem dramatu
Wdowa, matka Balladyny i Aliny, nie zostaje zabita przez córkę w dosłownym sensie. Balladyna wypiera się jej, wyrzuca ją z zamku i nie przyznaje, że jest jej matką. Kiedy Wdowa trafia przed sąd i mimo tortur nie chce zdradzić imienia córki, umiera z wycieńczenia oraz cierpienia.
Dlatego w opracowaniu najlepiej napisać, że Balladyna doprowadza matkę do śmierci, ale nie morduje jej własnoręcznie. To jedna z najbardziej przejmujących konsekwencji jej kariery, bo bohaterka poświęca nawet osobę, która wcześniej dawała jej schronienie i miłość.
Na końcu sama Balladyna zostaje ukarana przez siły nadprzyrodzone. Gdy jako królowa wydaje wyroki na anonimowych zbrodniarzy, za każdym razem nieświadomie osądza własne czyny. Po trzecim wyroku uderza w nią piorun. Nie jest to więc kolejna ofiara Balladyny, lecz kara za całą serię zbrodni.
Jak zapamiętać kolejność zbrodni Balladyny
Najłatwiej uporządkować wydarzenia według narastania winy. Najpierw Balladyna zabija Alinę, potem wspólnie z Kostrynem usuwa Gralona, następnie morduje Grabca dla korony, zleca śmierć Pustelnika, doprowadza do klęski Kirkora i na końcu truje własnego wspólnika.
- Alina - rywalizacja i pragnienie poślubienia Kirkora.
- Gralon - obawa przed ujawnieniem tajemnicy.
- Grabiec - chęć zdobycia korony Popielów.
- Pustelnik - likwidacja świadka.
- Kirkor - walka o tron i usunięcie męża.
- Kostryn - lęk przed zdradą oraz niechęć do dzielenia się władzą.
Moim zdaniem najważniejszy wniosek brzmi tak: Balladyna nie zabija dla jednej konkretnej przyczyny. Zaczyna od zazdrości, ale później każdą kolejną zbrodnię uzasadnia ochroną własnej pozycji. Dzięki temu dramat Słowackiego pokazuje nie tylko listę ofiar, lecz także przemianę człowieka, który krok po kroku pozwala, aby ambicja zastąpiła sumienie.
